frida kahlo

mexicaanse surrealistische kunstenares
06/07/1907 - 13/07/1954

15 / 01 / 2026

' at the end of the day we can endure more than we think we can '

' I drank to drown my sorrows, but the damned things learned how to swim '

' I have suffered two great accidents in my life, one in which a streetcar knocked me down, the other accident is Diego'

  • Frida Kahlo wordt op zesjarige leeftijd getroffen door kinderverlamming. Op haar achttiende is ze slachtoffer van een zwaar accident in het verkeer. Ondanks talrijke operaties en orthopedische hulpmiddelen blijft ze zwaar gehandicapt.
  • In plaats van medicijnen te gaan studeren, haar oorspronkelijke droom, besluit ze om te schilderen. Haar moeder laat spiegels aan haar ziekbed vastmaken, zodat Frida zichzelf kan schilderen.
  • Ze zal heel haar verdere leven ondraaglijke pijn lijden, die ze te lijf gaat met alcohol, marihuana en morfine.
  • Op de leeftijd van 21 jaar treedt ze met Diego Rivera, een beroemde muurschilder, in het huwelijk. Het zal echter een relatie worden met ups en downs en gekenmerkt door veelvuldige buitenechtelijke affaires.
  • Lid, samen met haar man, van de Mexicaanse communistische partij. Ze is gedurende heel haar leven betrokken bij tal van bijeenkomsten en manifestaties. Stelt haar huis regelmatig open als ontmoetingsplaats voor linkse intellectuelen en activisten. Ze ontving internationale figuren zoals Leon Trotsky.
  • Bij haar overlijden zal ze een briefje achterlaten met de woorden:
    'Ik hoop dat het einde vrolijk is en hoop nooit meer terug te keren'.
  • Haar oeuvre (143 schilderijen, waarvan 55 zelfportretten), wordt doorgaans als surrealistisch bestempeld, maar zelf verwierp ze dit etiket met de boutade: 'Ik heb nooit mijn dromen geschilderd, maar mijn eigen realiteit'.
  • Aanvankelijk maakt ze realistisch werk, maar wellicht mee gevoed door geestverruimende middelen zal ze haar verbeelding steeds meer de vrije loop laten met fantasierijke, surrealistische en soms ronduit psychedelische voorstellingen.
  • Wordt aanvankelijk miskend, hoogstens erkend als de vrouw van Diego Rivera. Alhoewel op een van haar exposities Wassily Kandinsky en Pablo Picasso zich lovend uitlaten over het werk van die jonge Mexicaanse, zal Kahlo bij leven amper kunnen leven van de opbrengsten van haar werk. Haar internationale doorbraak en faam zullen pas een hoge vlucht nemen vanaf de jaren '80 (d.i. 30 jaar na haar overlijden). Thans worden haar werken verhandeld voor miljoenen euro's.

zelfportretten

  • omdat ze als gevolg van haar accident en allerlei complicaties lange tijd bedlegerig is, gebruikt ze haar eigen gezicht als studieobject
  • door zichzelf eindeloos te observeren, kan ze haar emoties, pijn en kracht vastleggen
  • haar portretten zijn vaak ernstig en bevreemdend, in geen geval bedoeld als goedkope selfies of om zich te conformeren aan een of ander schoonheidsideaal
  • het zijn eerder vensters naar haar ziel, uiting gevend aan universele thema's: pijn, liefde, identiteit, veerkracht...
  • daarnaast zijn ze vaak doordrengd van Mexicaanse symboliek: inheemse kleding, flora en fauna (papegaaien, katten, apen, vlinders...)

1940/43 - selfportrait as a Tehuana

  • zelfportret in Tehuna-kleding, de traditionele dracht van vrouwen in haar geboortestreek. Het illustreert haar verbondenheid met de Mexicaanse identiteit, trots als ze is op haar land en zijn tradities
  • rechts: foto van Frida tijdens het schilderen van dit portret. De man op de voorgrond is haar echtgenoot Diego
  • de beeltenis van Diego op haar voorhoofd  symboliseert haar obsessieve liefde en emotionele afhankelijkheid: hij is nooit uit haar gedachten. Het is tevens een bekentenis voor haar loyaliteit aan deze man, die net in die periode een kwetsende affaire heeft met een andere vrouw

het ongeval - de herinnering - de permanente pijn en de uitzichtloosheid

Het zijn aangrijpende beelden, waarbij gebruik wordt gemaakt van surrealistische beeldtaal.
Toch zal Kahlo steeds beweren dat ze haar eigen werkelijkheid schildert.

  • 1938 - what the water gave me
    Een van haar meest complexe en symbolische werken waarin ze de kijker met een stroom van beelden confronteert: herinneringen, pijn, dood, seksualiteit, de Mexicaanse cultuur... Het is als een visuele autobiografie, waarin ze haar innerlijke wereld letterlijk in het badwater laat drijven
  • 1944 - the broken column
    Zelfportret na een zware operatie aan de wervelkolom. Ze draagt een medisch korset dat haart lichaam moet bijeenhouden, maar tegelijk haar bewegingsvrijheid beperkt. Haar gezicht toont tranen, maar haar blik blijft recht en onverzettelijk, teken van kracht te midden van kwetsbaarheid
  • 1946 - the wounded deer
    Kahlo maakt dit werk kort na weer een mislukte rugoperatie. Ze hoopte verlost te worden van haar chronische pijn, maar de ingreep bracht geen verbetering. Het is een van haar meest aangrijpende werken, waarin ze haar persoonlijke pijn transformeert tot een mytisch en symbolisch beeld (half mens, half dier), waarin thema's van lot, kwestbaarheid en strijd samenkomen. Het is zowel een zelfportret als een allegorie van menselijk lijden

frida kahlo en Diego Rivera

1949 - Diego and I

  • haar laatste volledig uitgewerkt zelfportret
  • Diego staat afgebeeld als haar derde oog, symbool voor zijn intellectuele kracht en constante aanwezigheid in haar leven
  • een huilende Kahlo; zelden beeldt ze zichzelf op deze wijze af

1949 - the love embrace of the universe, the earth,
myself, Diego and Señor Xolotl

  • Frida wiegt haar kind (een volwassen Diego), terwijl grotere kosmische figuren haar op hun beurt omhelzen
  • terugkerend thema van leven en dood: bovenaan de Azteekse god Xototl, symbool van de onvermijdelijk-heid van dood en verandering

  1945 - Moses (kern van de schepping)

  • in de wieg, onder de nog ongeboren foetus, ligt de vondeling Moses, met het aangezicht van ... Diego
  • in een mix van verwijzingen naar religie, mythologie, ... psychoanalyse (ze had het boek 'Mozes en het monotheïsme' van Sigmund Freud gelezen) verbeeldt het doek de verbondenheid van schepping, dood en geloofssystemen

stillevens (fruit & bloemen)

1951

1945

1938

1954 - viva la vida

ode aan Frida Kahlo

Annette (2020)